Robocza odzież odblaskowa – Jak skompletować zestaw?

Wystarczy chwila nieuwagi kierowcy czy operatora wózka widłowego, by doszło do wypadku. W warunkach słabej widoczności, np. o zmierzchu, w deszczu, mgle czy nocą, dobrze dobrana robocza odzież odblaskowa sprawia, że pracownik jest widoczny z odległości kilkudziesięciu metrów.

Zastanawiasz się nad tym, jak skompletować zestaw i na co zwrócić uwagę? Przedstawiamy krótki poradnik, w którym znajdziesz wiele przydatnych informacji. Nie czekaj i skorzystaj z pomocy zespołu BHP-ex. Pamiętaj, że w razie pytań, jesteśmy do Twojej dyspozycji również telefonicznie i mailowo.

Spis treści:

• Robocza odzież odblaskowa w pracy – Kiedy jest obowiązkowa i dlaczego?
• EN ISO 20471 – Co oznaczają klasy 1, 2 i 3 odzieży ostrzegawczej?
• Z czego składa się kompletny zestaw odzieży odblaskowej?
• Jak dobrać roboczą odzież odblaskową do branży, stanowiska i pory roku?
• Pielęgnacja odzieży odblaskowej – Jak zadbać o widoczność?

Robocza odzież odblaskowa w pracy – Kiedy jest obowiązkowa i dlaczego?

Zgodnie z art. 207 Kodeksu pracy to pracodawca odpowiada za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie, a art. 237(6) K.p. zobowiązuje go do nieodpłatnego wyposażenia pracowników w środki ochrony indywidualnej tam, gdzie zagrożeń nie da się wyeliminować w inny sposób. Szczegółowe zasady przydziału roboczej odzieży odblaskowej opierają się na art. 237(7) K.p. oraz rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Oznacza to, że pracodawca musi ocenić ryzyko na danym stanowisku, a na tej podstawie dobrać wymaganą odzież. Bez niej nie może dopuścić pracownika do pracy.

Kurtka robocza Polstar Benefit Safe BHVS01	Kurtka męska Urgent URG-HV-LX491	Kurtka odblaskowa CXS HALIFAX SHELL
Sprawdź cenę i zamów!	Sprawdź cenę i zamów!	Sprawdź cenę i zamów!

Kiedy odzież odblaskowa jest obowiązkowa? 

Wszędzie tam, gdzie pracownik może znaleźć się w strefie ruchu pojazdów lub maszyn, np.: 

• przy budowie dróg i kolei, 
• w transporcie, logistyce i spedycji, 
• przy obsłudze lotnisk i portów, 
• w służbach komunalnych i ratowniczych, 
• w magazynach z intensywnym ruchem wózków widłowych. 

Robocza odzież odblaskowa równie często obowiązuje na halach produkcyjnych i placach budowy, a kamizelka to dopiero element zestawu. Realną ochronę daje pełny komplet, czyli kamizelka, spodnie i kurtka ostrzegawcza dobrane do spójnej klasy widoczności.

EN ISO 20471 – Co oznaczają klasy 1, 2 i 3 odzieży ostrzegawczej?

Norma PN-EN ISO 20471 obowiązuje w Polsce od 30 września 2013 roku i zastąpiła wcześniejszą PN-EN 471. W odróżnieniu od poprzednich zapisów norma nie rozróżnia już odzieży do użytku zawodowego i prywatnego, tylko określa jednolite wymagania widoczności dla każdego zastosowania.

Za widoczność pracownika odpowiadają: 

• Materiał fluorescencyjny pochłania światło i oddaje je w postaci intensywnej, jaskrawej barwy. To on zapewnia widoczność w dzień, o świcie, o zmierzchu czy przy pochmurnym niebie. 
• Materiał odblaskowy wkracza do gry po zmroku i odbija światło w kierunku jego źródła, czyli reflektorów samochodu, wózka widłowego czy latarki. 

Dopiero połączenie obu materiałów tworzy pełnoprawną odzież ostrzegawczą, w jednej z trzech dopuszczonych barw tła – żółtej, pomarańczowo-czerwonej lub czerwonej. Sprawdź więc możliwość skompletowania zestawu w BHP-ex lub skontaktuj się z naszym zespołem specjalistów online.

To, ile dokładnie materiału musi znaleźć się na ubraniu, określają trzy klasy widoczności:

• Klasa 1 (najniższe ryzyko) — minimum 0,14 m² materiału fluorescencyjnego i 0,10 m² taśmy odblaskowej.
• Klasa 2 (ryzyko pośrednie) — minimum 0,50 m² materiału fluorescencyjnego i 0,13 m² taśmy odblaskowej, ok. 2,6 metra bieżącego taśmy o szerokości 5 cm.
• Klasa 3 (najwyższe ryzyko) — minimum 0,80 m² materiału fluorescencyjnego i 0,20 m² taśmy odblaskowej, czyli minimum 4 metry bieżące. Taka odzież musi okrywać cały tułów i mieć rękawy lub nogawki pełnej długości.

Ważne! Klasę 3 można uzyskać na dwa sposoby: 

• pojedynczą certyfikowaną sztuką odzieży 
• zestawiając dwa produkty niższej klasy w komplet, np. spodnie ostrzegawcze, które samodzielnie osiągają maksymalnie klasę 2, w połączeniu z bluzą lub kamizelką dają pełną klasę 3. 

Część kurtek czy ogrodniczek ostrzegawczych ma oznaczenie w stylu kat. II kl. 2. Kategoria II to poziom ryzyka według unijnego rozporządzenia o środkach ochrony indywidualnej, a klasa 2 to konkretny wymóg z EN ISO 20471. Są to dwa różne systemy oznaczeń na jednej metce.

O tym, którą klasę wybrać decyduje ocena ryzyka na danym stanowisku, prędkość pojazdów w otoczeniu, pora wykonywania pracy i to, czy inne elementy wyposażenia nie zasłaniają elementów odblaskowych. Klasa 3 obowiązuje przy pracy na autostradach, drogach dwupasmowych i lotniskach, klasa 2 to standard w budownictwie, a klasa 1 sprawdza się tam, gdzie ryzyko jest niewielkie.

Pamiętaj! Odzież bez certyfikacji może wyglądać identycznie jak model z normą EN ISO 20471, ale szybciej traci właściwości ochronne i nie daje pewności względem rzeczywistego poziomu widoczności. Dlatego przy wyborze liczy się nie kolor, a konkretne oznaczenie klasy i normy na metce.

Z czego składa się kompletny zestaw odzieży odblaskowej?

Kamizelka odblaskowa to zwykle pierwsze skojarzenie z odzieżą ostrzegawczą. Jest to najprostszy i najczęściej obowiązkowy element wyposażenia. Problem w tym, że dla pracownika (w odróżnieniu np. od gościa na placu budowy) sama kamizelka chroni tułów, ale nie pokrywa nóg i ramion w stopniu wymaganym przy wyższym ryzyku oraz nie zapewnia ochrony przed zimnem czy deszczem.

Pełny zestaw należy budować z kilku elementów:

• Kamizelki ostrzegawcze – baza, łatwa do założenia na dowolną odzież.
• Spodnie ostrzegawcze – samodzielnie osiągają maksymalnie klasę 2, ale w połączeniu z bluzą, kurtką lub kamizelką dają pełną klasę 3.
• Kurtki, bluzy i koszulki z długim rękawem – mogą samodzielnie mieć klasę 3, jeśli okrywają cały tułów i mają rękawy pełnej długości.
• Kombinezony i ogrodniczki ostrzegawcze – jednoczęściowa konstrukcja okrywająca nogi, tułów i ręce jednocześnie. W BHP-ex taki wariant reprezentują np. ogrodniczki ostrzegawcze BRIXTON FLASH (kat. II kl. 2). Jest to dobre rozwiązanie przy pracach o najwyższym ryzyku lub tam, gdzie luźne elementy garderoby mogłyby zaczepić się o maszynę.

Pamiętaj! Im więcej elementów odblaskowych jednocześnie, tym wyższy poziom bezpieczeństwa. Dlatego w kategorii Komplety ostrzegawcze warto proponować gotowe zestawienia (np. spodnie + kurtka pod jedną klasą widoczności). Komplet można też domknąć drobiazgami z kategorii Elementy odblaskowe, np. naszywkami, opaskami czy taśmami do dopięcia na już posiadanej odzieży firmowej, bez konieczności wymiany umundurowania.

Dobór odzieży ostrzegawczej rzadko powinien być decyzją odosobnioną. Ocena ryzyka na danym stanowisku wyznacza równocześnie klasę obuwia, rodzaj rękawic i potrzebę użycia kasku, czyli resztę oferty BHP-ex.com. 

Firmowe logo na kamizelce czy kurtce? 

Realizacja jest w pełni możliwa, ale nadruk lub haft nie mogą redukować wymaganej powierzchni materiału fluorescencyjnego ani taśm odblaskowych poniżej minimum dla danej klasy. Niewielkie logo na piersi to bezpieczny wybór.

Kurtka robocza Polstar Benefit Safe BHVS01	Kurtka męska Urgent URG-HV-LX491	Kurtka odblaskowa CXS HALIFAX SHELL
Sprawdź cenę i zamów!	Sprawdź cenę i zamów!	Sprawdź cenę i zamów!

Jak dobrać roboczą odzież odblaskową do branży, stanowiska i pory roku?

Latem sprawdzą się lekkie rozwiązania, np. bluzy i koszulki z domieszką bawełny, które gwarantują komfort noszenia, cienkie kamizelki czy modele z elementami siatkowymi, tak by nie przegrzewać organizmu. Zimą priorytetem stają się kurtki ocieplane, spodnie ocieplane i rękawice ocieplane, najlepiej uzupełnione czapką z nitką odblaskową. Dobrym przykładem  jest kurtka ostrzegawcza CXS BENSON, ocieplana, w klasycznym żółto-czarnym zestawieniu. Na okres przejściowy sprawdzają się modele z podpinką.

Warto też wiedzieć, że robocza odzież odblaskowa może spełniać inne normy bez utraty klasy widoczności. Kurtki przeciwdeszczowe często łączą EN ISO 20471 z normą EN 343, dotyczącą odporności na przenikanie wody i oddychalności, a modele zimowe bywają oznaczone normą EN 342 dla ochrony przed mrozem. Przy takiej odzieży warto sprawdzić wszystkie oznaczenia na etykiecie, nie tylko symbol EN ISO 20471.

Specyfika branży to drugi filtr wyboru:

• Drogownictwo i prace przy torach – klasa 3 to codzienność, nie wyjątek.
• Budownictwo ogólne – standardem jest klasa 2, klasa 3 blisko ciężkiego sprzętu.
• Magazyny i logistyka – decyduje ograniczone pole widzenia operatorów wózków widłowych, więc nawet przy formalnie niższym ryzyku warto wybrać wyższą klasę.
• Flota i kierowcy – liczy się dostępność kamizelki pod ręką w aucie, nie tylko w szafie z odzieżą roboczą.

Częstym błędem firm jest wybieranie uniwersalnego zestawu dla wszystkich bez różnicowania sezonowego i stanowiskowego. Jest to najprostsza droga do tego, że odzież nie będzie noszona, gdy zrobi się gorąco lub zacznie padać. Komfort to nie dodatek do bezpieczeństwa, a jego warunek.

Pielęgnacja odzieży odblaskowej – Jak zadbać o widoczność?

Robocza odzież odblaskowa ma swoją datę ważności i nie chodzi o zużycie na oko, a konkretną liczbę prań. Na metce każdej profesjonalnej kurtki czy spodni ostrzegawczych jest piktogram z maksymalną liczbą cykli prania, zwykle 5, 25 lub 50, w zależności od jakości materiału. Norma PN-EN ISO 20471 wymaga zachowania właściwości ochronnych przez minimum 5 cykli prania, by odzież mogła być klasyfikowana jako ostrzegawcza.

Po przekroczeniu limitu cykli producent nie gwarantuje już parametrów odblaskowych i fluorescencyjnych, nawet jeśli gołym okiem nic nie widać. To najczęstszy, niewidoczny błąd przy użytkowaniu roboczej odzieży odblaskowej. Ubranie wygląda tak samo, ale przestaje spełniać podstawową funkcję.

Poznaj kilka ważnych zasad:

• Zawsze pierz na lewej stronie. Pranie na prawej stronie przyspiesza utratę właściwości odblaskowych.
• Zrezygnuj z płynów zmiękczających. Osadzają się one na mikroskopijnych kulkach lub pryzmatach w taśmie, przez co ta matowieje i przestaje odbijać światło.
• Zapnij wszystkie zamki, napy i rzepy przed praniem. Rzepy podczas wirowania potrafią porysować i trwale uszkodzić taśmy odblaskowe.
• Nigdy nie pierz razem z odzieżą nieatestowaną. Istnieje ryzyko farbowania lub przeniesienia substancji chemicznych na odzież certyfikowaną
• Unikaj zbyt wysokiej temperatury suszenia i długiego trzymania mokrej odzieży w bębnie po zakończonym praniu.

Kiedy odzież trzeba wymienić, nawet jeśli limit prań formalnie się nie skończył? 

Gdy taśma odblaskowa jest popękana, odklejona, przetarta lub matowa, gdy materiał tła wyblakł lub jest trwale zabrudzony olejem czy smarem, które pochłaniają fluorescencję. Może też pojawić się rozdarcie zmniejszające powierzchnię materiału ostrzegawczego. Dla firm z większą liczbą pracowników dobrym nawykiem jest prowadzenie prostego rejestru wydań i prań, bo przy praniu przemysłowym limit cykli potrafi się wyczerpać nawet w rok.

Pamiętaj, że to pracodawca odpowiada za to, by robocza odzież odblaskowa była prana, konserwowana, naprawiana i w razie potrzeby odkażana. Dobrze skompletowany zestaw, o który nikt nie dba, przestaje działać po kilku miesiącach. To najdroższy sposób na oszczędzanie na bezpieczeństwie.